 |
|
 |
HomeIn ItalianoShqipContactFeedbackSite MapWebsite Builder |  |
| About us |
| Our people |
| Our approach |
| Our partners |
| Disclaimer |
| News |
| Publications |
|
Dear visitors,
The second edition of the book Human Rights Law, original title Tė Drejtat e Njeriut, September 2008, is now available in Albanian Language. Title: Tė Drejtat e Njeriut Author: Jordan DACI Price: 15 Euro or 1500 Albanian Lekė No. of pages: 438 Format: 16 X 23 cm Publishing house: Erik All copyrights reserved to the author
The book is available in all main bookstores in Albania including "Libri Universitar". Anyone may order copies of the book by contacting the author at: jordan.daci@gmail.com. CIP Katalogimi nė botim BK Tiranė Daci, Jordan Tė Drejtat e Njeriut/ Jordan DACI; red. Ibrahim DACI. - Bot i 2-tė II - Tiranė: Erik, 2008. 438 f.;23 X 16 cm. Bibliogr. ISBN 978-99943-47-93-3 341.123 (075.8) 341.231.14 (075.8) 342.7(496.5) (075.8) Book Review (recensioni) By/Nga Prof. Dr. Xhezahir ZAGANJORI Botimi i dytė i librit Tė Drejtat e Njeriut i autorit z. Jordan DACI ju mundėson studentėve tė drejtėsisė, tė shkencave politike, praktikantėve tė sė Drejtės, punonjėsve tė administratės dhe personave tė tjerė tė interesuar, njė punim tė arrirė me vlera shkencore dhe tė vetėm nė llojin e tij, i disponueshėm nė gjuhėn shqipe pėrsa i pėrket tė Drejtės sė tė Drejtave tė Njeriut. Botimi i dytė i kėtij libri, pason njė punė kėrkimore disa vjeēare tė autorit dhe pasqyron tė gjithė ndryshimet institucionale dhe ligjore qė kanė ndodhur deri mė tani nė tė gjithė sistemet ndėrkombėtare pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut si dhe zhvillimet mė tė fundit tė mendimit shkencor, filozofik, politik dhe juridik nė lidhje me kėto tė drejta dhe ēėshtjeve tė tjera tė ndėrlidhura me to. Ajo ēfarė bie nė sy menjėherė kur fillon tė lexosh librin, ėshtė njė gjuhė e pasur, e thjeshtė dhe e qartė, njė metodologji shumė e arrirė shkencore dhe referenca tė shumta nė botimet e autorėve mė tė njohur ndėrkombėtarė dhe kombėtarė, si dhe nė praktikėn e organeve ndėrkombėtare dhe kombėtare, sidomos nė praktikėn e Gjykatės Evropiane pėr tė Drejtat dhe Liritė Themelore, Komitetit tė tė Drejtave tė Njeriut, Gjykatės Evropiane tė Drejtėsisė, Gjykatės Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė, Komitetit pėr tė Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore, Gjykatės Ndėr-Amerikane pėr tė Drejtat e Njeriut, Komisionit Afrikan pėr tė Drejtat e Njeriut dhe Popujve dhe disa gjykatave kushtetuese dhe gjykatave tė larta nga vende tė ndryshme tė botės. Po ashtu, bie nė sy konceptimi i librit nė dy pjesė kryesore dhe ndarja nė 16 kapituj nėpėrmjet grupimit nė grupe tė tė Drejtave dhe Lirive Themelore, duke ndjekur njė logjikė tė drejtė shkencore, gjė e cila lehtėson tej mase procesin e mėsimdhėnies dhe nxėnies si dhe bėn tė mundur edhe njė mėsim autodidakt. Nė pjesėn e parė, trajtohet, filozofia dhe antropologjia e tė Drejtave tė Njeriut, koncepti i tė Drejtave tė Njeriut, burimet e sė tė Drejtės sė Drejtave tė Njeriut dhe raporti me tė Drejtėn Ndėrkombėtare Publike, si dhe roli i shtetit dhe aktorėve jo shtetėrorė nė raport mė tė Drejtat e Njeriut. Kjo pjesė trajton nė vazhdim, Sistemin Universal tė mbrojtjes sė tė Drejtave tė Njeriut nė kuadėr tė OKB-sė, Sistemin Rajonal Evropian, Sistemin Amerikan nė kuadėr tė Organizatės sė Shteteve Amerikane, Sistemin Afrikan nė kuadėr tė Organizatės sė Bashkimit Afrikan dhe mė pas tė Unionit Afrikan, si dhe Sistemin e Lindjes sė Mesme dhe Sistemin Aziatik. Duke trajtuar nė mėnyrė tė detajuar procedurat, juridiksionin, subjektet e legjitimuara pėr tė bėrė kėrkesa ankimore, formėn dhe pėrmbajtjen e kėrkesave si dhe qėndrimin e organeve kryesore nė kuadėr tė kėtyre sistemeve pėr ēėshtjet mė kryesore praktike dhe teorike. Kjo pjesė pėrmbyllet me njė kapitull tė posaēėm qė i kushton njė vėmendje tė veēantė ēėshtjes sė kufizimit tė tė Drejtave tė Njeriut. Nė pjesėn e dytė trajtohen, tė drejtat mė kryesore tė grupuara sipas karakteristikave tė pėrbashkėta tė tyre, strategjitė kryesore pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut si dhe Sistemi Shqiptar i Mbrojtjes sė tė Drejtave tė Njeriut. Krahas dy pjesėve kryesore libri ka edhe njė shtojcė e cila pėrmban tekstet e dokumenteve ligjore mė themelore nė fushėn e tė Drejtave tė Njeriut dhe njė skemė tė thjeshtuar qė pasqyron nėnshkrimin dhe ratifikimin e Konventės dhe protokolleve shtesė nga shtetet anėtare tė Kėshillit tė Evropės etj. Nė kėtė libėr, trajtohen pėr herė tė parė nė mėnyrė tė detajuar dhe bashkėkohore pėr jurisprudencėn shqiptare tė drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore. Gjithashtu, pėrveē sistemit rajonal evropian, nė libėr trajtohen edhe sistemet e tjera rajonale pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut, si: Sistemi Afrikan, Sistemi Amerikan, Sistemi i Lindjes sė Mesme dhe Sistemi Aziatik. Studimi i kėtyre sistemeve, krahas Sistemit Rajonal Evropian dhe Sistemit Universal, paraqet rėndėsi pasi, nėpėrmjet njė studimi krahasues, mund tė vihen nė pah dallimet qė ekzistojnė midis tyre, tė metat qė ato kanė dhe zgjidhjet e gjetura nė secilin prej tyre. Nga ana tjetėr, sistemi universal pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut nė kuadėr tė OKB-sė ėshtė trajtuar me detaje, duke pasqyruar edhe ndryshimet mė tė fundit tė ndodhura nė mekanizmin e tij kontrollues, si dhe duke trajtuar nė detaje funksionet e Kėshillit pėr tė Drejtat e Njeriut, procedurat para tij, ndryshimet nė procedurėn e ankimit nė kuadėr tė rezolutės 1503 dhe shumė ndryshime tė tjera. Ndėrsa pėrsa i pėrket Sistemit Evropian Rajonal nė kuadėr tė Kėshillit tė Evropės, autori ka bėrė tė mundur analizimin dhe shqyrtimin e praktikės mė tė fundit tė GJEDNJ. Njė rėndėsi e veēantė, duke qenė se libri i dedikohet lexuesit shqiptar, i ėshtė kushtuar analizimit tė rasteve tė shqyrtuara nga GJEDNJ kundėr RSH dhe mospėrputhjeve e problemeve qė ekzistojnė midis legjislacionit dhe praktikės shqiptare me atė tė GJEDNJ. Ilustrimi i ēėshtjeve teorike, me raste tė shumta nga praktika e organeve kryesore ndėrkombėtarė dhe kombėtare, gjyqėsore, quasi gjyqėsore dhe jo gjyqėsore, bėjnė tė mundur qė lexuesi tė kuptojė thellėsisht problemet e trajtuara, tė bėjė analiza dhe tė nxjerrė pėrfundime rreth tyre. Nė kėtė mėnyrė, nėpėrmjet njė analize tė thellė tė problemeve nė tė gjithė aspektet e tyre, tek lexuesi nxitet lindja e njė mendimi kritik dhe nxjerrja e pėrfundimeve nė funksion tė gjetjeve tė zgjidhjeve sa mė tė pėrshtatshme ligjore pėr problemet qė mund tė hasen. Tė gjithė kėto karakteristika, sė bashku me tė gjithė aspektet e tjera tė metodologjisė, pėrdorimi i njė literature shumė tė pasur nga autorėt dhe universitetet mė tė njohura tė botės, si dhe respektimi me pėrpikėri i etikės sė kėrkimit shkencor nga ana e autorit, pėrbėjnė njė risi pėr botimet shkencore tė kėtij lloji nė Shqipėri. I uroj suksese tė mėtejshme autorit nė punėn e tij kėrkimore shkencore dhe uroj qė vazhdojė tė botojė libra tė tjerė po aq tė suksesshėm sa edhe ky libėr. Parathėnie Ky botim i ri i kėtij libri vjen i pėrmirėsuar dhe i pėrditėsuar duke ruajtur tė njėjtėn metodologji dhe strukturė. Dy vjet pas botimit tė parė tė tij, libri sot shėrben si tekst bazė pėr lėndėn Tė Drejtat e Njeriut, nė Universitetin e Tiranės, Universitetin Kristal, Universitetin e Tetovės, Universitetin Dardania Prishtinė, Universitetin Universum Prishtinė, Universitetin e Prizrenit Prizren, universitetet e tjera private dhe publike nė Shqipėri, Maqedoni dhe Kosovės. Libri, vazhdon tė jetė teksti i vetėm nė gjuhėn shqipe nė tė gjitha trojet shqiptare i cili paraqitet i plotė dhe mė njė metodologji dhe pėrmbajtje bashkėkohore nė tė njėjtat nivele me tekstet qė pėrdoren nė universitet ndėrkombėtare. Nė kėtė botim janė shtuar njė fjalorth i termave dhe shprehjeve latine tė pėrdorura nė tekst, lista e shkurtimeve tė pėrdorura nė tekst, ėshtė zgjeruar dhe pėrmirėsuar trajtimi i ēėshtjeve nė kuadėr tė kapitujve tė mėparshėm, janė shtuar nėnkapituj tė rinj si dhe ėshtė pasuruar dhe rritur dukshėm numri i rasteve tė trajtuara nga praktika ndėrkombėtare. Botimi i kėtij libri, ėshtė rezultat i njė pune disa vjeēare dhe synon tė japė njė kontribut pėr plotėsimin e nevojės pėr njė tekst universitar qė trajton gjerėsisht problematikėn kryesore tė lėndės sė tė Drejtave tė Njeriut. Libri ėshtė konceptuar pėr tu pėrdorur nga studentė tė fakulteteve tė drejtėsisė, shkencave politike, tė Shkollės sė Magjistraturės si dhe praktikantė tė sė drejtės. Libri pėrmban, recensionin nga Prof. Dr. Xhezahir Zaganjori, anėtar i Gjykatės Kushtetuese tė RSH dhe profesor i tė Drejtės Ndėrkombėtare Publike nė Universitetin e Tiranės, njė listė tė shkurtimeve tė pėrdorura nė tekst, njė fjalor me 83 shprehje dhe terma nė gjuhėn latine tė pėrdorura nė tekst si dhe pjesėn kryesore tė konceptuar nė dy pjesė: 1. Pjesa e pėrgjithshme. 2. Pjesa e posaēme; tė ndarė nė 16 kapituj, bibliografia dhe njė shtojcė: Nė pjesėn e parė, trajtohet, filozofia dhe antropologjia e tė Drejtave tė Njeriut, koncepti i tė Drejtave tė Njeriut, burimet e sė tė Drejtės sė Drejtave tė Njeriut dhe raporti me tė Drejtėn Ndėrkombėtare Publike, si dhe roli i shtetit dhe aktorėve jo shtetėrorė nė raport mė tė Drejtat e Njeriut. Kjo pjesė trajton nė vazhdim, Sistemin Universal tė mbrojtjes sė tė Drejtave tė Njeriut nė kuadėr tė OKB-sė, Sistemin Rajonal Evropian, Sistemin Amerikan nė kuadėr tė Organizatės sė Shteteve Amerikane, Sistemin Afrikan nė kuadėr tė Organizatės sė Bashkimit Afrikan dhe mė pas tė Unionit Afrikan, si dhe Sistemin e Lindjes sė Mesme dhe Sistemin Aziatik. Duke trajtuar nė mėnyrė tė detajuar procedurat, juridiksionin, subjektet e legjitimuara pėr tė bėrė kėrkesa ankimore, formėn dhe pėrmbajtjen e kėrkesave si dhe qėndrimin e organeve kryesore nė kuadėr tė kėtyre sistemeve pėr ēėshtjet mė kryesore praktike dhe teorike. Kjo pjesė pėrmbyllet me njė kapitull tė posaēėm qė i kushton njė vėmendje tė veēantė ēėshtjes sė kufizimit tė tė Drejtave tė Njeriut. Nė pjesėn e dytė trajtohen, tė drejtat mė kryesore tė grupuara sipas karakteristikave tė pėrbashkėta tė tyre, strategjitė kryesore pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut si dhe Sistemi Shqiptar i Mbrojtjes sė tė Drejtave tė Njeriut. Ndėrsa, shtojca pėrmban tekstet e dokumenteve ligjore mė themelore nė fushėn e tė Drejtave tė Njeriut dhe njė skemė tė thjeshtuar qė pasqyron nėnshkrimin dhe ratifikimin e Konventės dhe protokolleve shtesė nga shtetet anėtare tė Kėshillit tė Evropės etj. Libri, trajton si risi pėr programet e studimit tė universiteteve shqiptare, nė mėnyrė tė detajuar dhe bashkėkohore, tė drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore. Nė libėr ėshtė gėrshetuar teoria me praktikėn, nėpėrmjet ilustrimit tė ēėshtjeve teorike, me qėndrimet qė kanė mbajtur gjykatat dhe organet e tjera nė lidhje me ēėshtjet e shqyrtuara nga ato. Pėr, shkrimin e librit ėshtė pėrdorur njė bibliografi e pasur dhe bashkėkohore qė pėrdoret nė universitetet mė tė njohura tė botės. Gjithashtu, gjatė shkrimit tė librit, ėshtė bėrė njė kujdes i veēantė pėr mbrojtjen e tė drejtės sė autorit pėr materialet e pėrdorura. Njė tjetėr veēori e librit ėshtė stili i pėrdorur pėr referencat dhe citimet, i cili, ėshtė njė ndėrthurje e suksesshme e rregullave tė Chicago Manual Style tė Universitetit tė Chicagos, Stilit tė Shoqatės sė Gjuhės Moderne (MLA) ose Parenthetical Citation dhe Stilit tė Shoqatės Psikologjike Amerikane (APA).
Table of content in Albanian Language Tabela e pėrmbajtjes - Recensioni nga Prof. Dr. Xhezahir Zaganjori, profesor i tė Drejtės Ndėrkombėtare Publike nė Universitetin e Tiranės, anėtar i Gjykatės Kushtetuese tė Republikės sė Shqipėrisė...............................5 - Parathėnia.........................................................................................................................................9 - Tabela e shkurtimeve........................................................................................................................11 - Fjalorth i termave dhe shprehjeve latine tė pėrdorura nė tekst............................................................13 Pjesa e parė Hyrje nė tė Drejtat e Njeriut ..........................................................................................................27 I Ēfarė studion lėnda e tė Drejtave tė Njeriut .............................................. ...................................27 II E Drejta e tė Drejtave tė Njeriut dhe e Drejta Ndėrkombėtare e tė Drejtave tė Njeriut ...................................................................................................................................29 III Studimi i tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................................................32 Kapitulli I Koncepti i tė Drejtave tė Njeriut ....................................................................................................35 1.1Shteti dhe tė Drejtat e Njeriut........................................................................................................37 1.2 Individi.................................................................................................... ...................................40 1.3 Vlerat dhe universaliteti i tė Drejtave tė Njeriut.............................................................................41 Kapitulli II Burimet e tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................................................43 2.1 Traktatet......................................................................................................................................44 2.2 E Drejta Ndėrkombėtare Zakonore..............................................................................................44 2.3 Burimet dytėsore tė sė Drejtės Ndėrkombėtare tė Drejtave tė Njeriut............................................46 2.4 Parimet e pėrgjithshme tė sė drejtės tė njohura nga kombet e civilizuar............................................47 2.5 E Drejta e tė Drejtave tė Njeriut si pjesė e tė Drejtės Ndėrkombėtare Publike....................................................................................................47 2.6 Statusi i shtetit dhe individit nė tė Drejtėn Ndėrkombėtare..............................................................48 2.7 Karta Ndėrkombėtare e tė Drejtave tė Njeriut...............................................................................49 2.8 E Drejta Ndėrkombėtare e tė Drejtave tė Njeriut...........................................................................51 Kapitulli III Pėrgjegjėsia e Shtetit pėr tė Mbrojtur tė Drejtat e Njeriut ...................... ....................................55 3.1 Pėrgjegjėsia qė buron nga e Drejta Ndėrkombėtare e tė Drejtave tė Njeriut..................................................................................................................56 3.2Pėrgjegjėsia qė buron nga kushtetutat kombėtare...........................................................................57 3.3Pėrgjegjėsia qė buron nga aktet e tjera kombėtare.........................................................................58 3.4Raporti midis Tė Drejtės Ndėrkombėtare dhe Drejtės Kombėtare ose tė Drejtės sė Brendshme Shtetėrore........................................................................................58 3.4.1 Teoria Moniste........................................................................................................................61 3.4.2 Teoria Moniste e Ndėrsjellėt....................................................................................................66 3.4.3 Teoria dualiste.........................................................................................................................66 3.4.4 Teoria e harmonizimit...............................................................................................................68 3.5Trajtimi modern i raportit midis normave tė sė Drejtės Ndėrkombėtare dhe tė Drejtės sė Brendshme....................................................................70 3.6Zbatimi i normave tė sė Drejtės Ndėrkombėtare nė sistemin e tė Drejtės sė Brendshme................................................................................................71 3.7Mėnyrat e zbatimit tė sė Drejtės Ndėrkombėtare nė sistemin e sė Drejtės Shtetėrore................................................................................................75 3.8 Mjetet me anė tė tė cilave njė shtet mund tė shprehė pėlqimin e tij pėr tė qenė i lidhur nga njė traktat..............................................................................76 3.8.1 Pėlqimi pėr tė qenė i lidhur nga njė traktat i shprehur me anė tė nėnshkrimit..................................................................................................................77 3.8.2 Pėlqimi pėr tė qenė i lidhur nga njė traktat i shprehur nga njė shkėmbim i instrumenteve qė ligjėrojnė njė traktat..................................................................79 3.8.3 Pėlqimi pėr tė qenė i lidhur nga njė traktat i shprehur me anė tė ratifikimit, pranimit ose miratimit.......................................................................................79 3.8.4 Pėlqimi pėr tė qenė i lidhur nga njė traktat i shprehur me anė tė aderimit.......................................................................................................................79 3.8.5 Shkėmbimi ose depozitimi i instrumenteve tė ratifikimit, pranimit, miratimit ose aderimit......................................................................................................80 3.8.6. Mjetet e tjera tė shprehjes sė vullnetit pėr tu lidhur me njė traktat.................................................80 3.9 Renditja e normave tė sė Drejtės Ndėrkombėtare nė hierarkinė e akteve normative nė kuadėr tė sė Drejtės sė Brendshme tė shteteve........................................................................................82 3.10 Statusi i normave tė sė drejtės ndėrkombėtare qė bien ndesh me normat e tė Drejtės sė Brendshme.............................................................................................86 Kapitulli IV Tė Drejtat e Njeriut dhe aktorėt jo shtetėrorė................................................................................89 4.1 OJQ-tė dhe tė Drejtat e Njeriut....................................................................................................89 4.2 Tė Drejtat e Njeriut dhe mundėsimi i ndihmės humanitare nga OJQ-tė...........................................91 4.3. Deklarata e Mbrojtėsve tė tė Drejtave tė Njeriut...........................................................................92 4.4. OJQ-tė dhe mbledhja e tė dhėnave mbi tė drejtat e Njeriut ...........................................................93 4.5 OJQ-tė nė sistemin e OKB-sė......................................................................................................95 4.6 Tė Drejtat e Njeriut dhe zbatimi horizontal.....................................................................................97 Kapitulli V Zhvillimi e pėrsosja e tė Drejtave tė Njeriut dhe OKB-ja..............................................................99 5.1 Mbrojtja e tė Drejtave tė Njeriut nė kuadėr tė OKB-sė............................. ..................................99 5.2 Organet e tė Drejtave tė Njeriut sipas Kartės sė OKB-sė...........................................................102 5.3 Kėshilli i tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................................................107
5.4 Procedura e rishikuar e ankimit nė Kėshillin e tė Drejtave tė Njeriut ose Procedura 1503....................................................................................................................108 5.5 Procedura 1235.........................................................................................................................111 5.6 Komiteti Kėshillues i Kėshillit tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................112 5.7 Organet e tė Drejtave tė Njeriut sipas traktateve.........................................................................113 5.8 Sistemi i ankimit dhe procedurat..................................................................................................114 5.9 Detyrimi i organeve tė OKB-sė pėr tė respektuar tė Drejtat e Njeriut.........................................117 Kapitulli VI Sistemi Evropian pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut...............................................................121 6.1 Zhvillimi i mekanizmave rajonale.................................................................................................121 6.2 Sistemi rajonal Evropian.............................................................................................................123 6.2.1 Konventa Evropiane pėr tė Drejtat dhe Liritė Themelore tė Njeriut (KEDNJ).................................................................................................................124 6.2.2 Gjykata Evropiane e tė Drejtave tė Njeriut (GJEDNJ)................................................................126 - E drejta e ankimit................................... .............................................................................130 - Kushtet qė duhen plotėsuar pėr pranimin e kėrkesės.............................................................133 - Procedurat pranė Gjykatės...................................................................................................139 6.2.3 Ndryshimet qė do tė sjell Protokolli Nr.14 i KEDNJ..................................................................145 6.2.4 Skema e shqyrtimit tė ēėshtjes nė GJEDNJ................................................................................148 6.3 Komisionari Evropian pėr tė Drejtat e Njeriut...........................................................................149 6.4 Bashkimi Evropian (BE)..........................................................................................................152 6.4.1 Karta e Lirive dhe tė Drejtave Themelore.............................................................................156 6.5 OSBE.....................................................................................................................................160 6.5.1 ODIHR ose Zyra pėr Institucione Demokratike dhe tė Drejtat e Njeriut.............................................................................................................162 6.5.2 Pėrfaqėsuesi i medias..............................................................................................................163 6.5.3 Komisionari i Lartė pėr Pakicat Kombėtare...........................................................................163 6.6 Instrumente tė tjerė tė rėndėsishėm nė kuadėr tė Sistemit Rajonal Evropian......................................................................................................164 6.6.1 Karta Sociale Evropiane.........................................................................................................164 6.7 Matriksi i sistemit Evropian.......................................................................................................166 Kapitulli VII Sisteme tė tjera rajonale pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriut...................................................169 7.1 Sistemi Amerikan............................................................................ ..................................169 7.1.1 Traktatet e tė Drejtave tė Njeriut nė Amerikė..................................... ....................................169 7.1.2 Komisioni Ndėr-Amerikan............................................................... ......................................172 - Procedura para komisionit.................................................................................................. .173 7.1.3 Gjykata Ndėr-Amerikane.......................................................................................................175 - Juridiksioni dhe funksionimi i Gjykatės............................................. ...................................176 - Katalogu i tė Drejtave dhe Lirive nė Sistemin Amerikan.................. .....................................177 7.2 Sistemi Afrikan...................................... ......................................... ...................................179 7.2.1 Karta Afrikane pėr tė Drejtat e Njeriut dhe tė Popujve............................................................179 7.2.2 Komisioni Afrikan pėr tė Drejtat e Njeriut dhe tė Popujve.......................................................181 - Procedimi i Komisionit.................................................................. ....................................182 7.2.3 Instrumente tė tjera......................................................................... ........................................185 7.2.4 Gjykata Afrikane pėr tė Drejtat e Njeriut dhe Popujve......................... ...................................187 - Bashkimi (Unioni) Afrikan................................................................ ....................................187 - Instrumente tė tjera Afrikane........................................................... .....................................187 7.3Sistemi i Lindjes sė Mesme dhe Sistemi Aziatikė....................................................188 Kapitulli VIII Kufizimi i tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................................................193 8.1Kufizimi i tė Drejtave tė Njeriut nga shteti......................................................................................193 pjesa e dytė Kapitulli IX Tė Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore................................................................................203 9.1Diskutim i pėrgjithshėm.................................................................................................................203 9.2Tė drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore (ESCR) si tė drejta tė Njeriut dhe lidhja e tyre me tė drejtat civile e politike (CPR).....................................................205 9.3 Pakti Ndėrkombėtar pėr tė Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore..........................................209 9.4 E drejta pėr njė standard minimal jetese, duke pėrfshirė tė drejtėn pėr ushqim, veshje, strehim dhe ujė...............................................................................210 9.5E drejta pėr shėndet......................................................................................................................213 9.6E drejta pėr arsim..........................................................................................................................215 9.7E drejta pėr siguri sociale............................................................................................................ ..217 9.8E drejta pėr punė dhe kushte tė nevojshme....................................................................................218 9.9 E drejta pėr tė krijuar sindikata dhe e drejta e grevės....................................................................219 9.10 E drejta pėr jetė kulturore...........................................................................................................220 9.11 Gjykueshmėria e tė drejtave ekonomike, sociale kulturore.............................................................221 Kapitulli X Ndalimi i Torturės, e Drejta e Jetės, Ndalimi i Skllavėrisė dhe i Punės sė Detyruar.....................................................................................................................231 10.1 Ndalimi i torturės dhe ēfarėdo lloj trajtimi ēnjerėzor dhe degradues.............................................231 10.2 E drejta pėr tė jetuar.................................................................................................................233 10.2.1 Dėnimi me vdekje.....................................................................................................................235 10.2.2 Armėt bėrthamore.....................................................................................................................236 10.3 Ndalimi i skllavėrisė dhe i punės sė detyruar...............................................................................237 Kapitulli XI Ndalimi i Diskriminimit, Diskriminimi Pozitiv, e Drejta pėr Siguri, e Drejta pėr Proces tė Drejtė...................................................................................................................................................239 11.1 Ndalimi i diskriminimit....................................................................................................................239 11.2 E drejta pėr siguri e personit..........................................................................................................242 a. Heqja e lirisė si pasojė e njė vendimi tė njė gjykate kompetente...............................................178 b. Heqja e lirisė pėr shkak tė mos zbatimit tė njė urdhri tė dhėnė nga Gjykata.................................................................................................................243 c. Arresti dhe paraburgimi me qėllim dėrgimin pėrpara autoritetit gjyqėsor kompetent.................................................................................................243 d. Heqja e rregullt e lirisė sė njė tė mituri.....................................................................................244 e. Heqja e rregullt e lirisė sė njė personi tė dyshuar se mund tė pėrhapė njė sėmundje ngjitėse, heqja e lirisė sė njė tė ēmenduri, tė njė tė alkoolizuari, tė njė toksikomani ose tė njė vagabondi.................................................245 f. Heqja e lirisė nė rastin e dėbimit dhe tė ekstradimit.................................................................246 2. E drejta pėr informim pėr arsyet e arrestimit dhe tė akuzės qė rėndon ndaj tij......................................................................................................247 3. E drejta pėr tu dėgjuar nga njė gjyqtar..................................................................................248 4. E drejta pėr tė kėrkuar kontrollin gjyqėsor tė ligjshmėrisė sė heqjes sė lirisė (Habeas Corpus)....................................................................249 5. E drejta pėr kompensim pėr shkak tė heqjes sė paligjshme tė lirisė.........................................251 11.3 E drejta pėr proces tė drejtė.......................................................................................................252 11.3.1 Procedimi penal................................................................................ ......................................254 a. E drejta pėr tiu drejtuar njė gjykate tė pavarur dhe tė paanshme............................................255 b. E drejta pėr njė proces gjykimi brenda njė afati tė arsyeshėm dhe proces tė hapur..............................................................................................257 c. Gjykimi nė mungesė in absentia .......................................................................................258 d. Parimi i barazisė sė mjeteve ose armėve ..........................................................................259 e.Arsyetimi i vendimeve dhe e drejta pėr tė mos dėshmuar kundra vetės.......................................................................................................................259 f. Prezumimi i pafajėsisė (in dubio pro reo)...............................................................................260 g. E drejta pėr tu vėnė nė dijeni brenda njė afati sa mė tė shkurtėr nė njė gjuhė qė i akuzuari kupton dhe nė mėnyrė tė hollėsishme.............................................261 gj. E drejta pėr kohė dhe lehtėsi tė mjaftueshme pėr pėrgatitjen e mbrojtjes..........................................................................................................261 h. E drejta pėr tu mbrojtur vetė ose nėpėrmjet njė pėrfaqėsuesi.................................................262 i. E drejta pėr tu ndihmuar falas me njė pėrkthyes.....................................................................263 - Ndalimi i dėnimit tė pa parashikuar nė ligj...............................................................................264 - Ndalimi i gjykimit dhe i dėnimit dy herė pėr tė njėjtėn vepėr penale (Ne bis in idem) ....... ....................................................................................265 11. 4 Diskriminimi pozitiv.......................................................................................................................266 Kapitulli XII E Drejta e Shprehjes, e Drejta e Mendimit, e Drejta e Ndėrgjegjes dhe e Besimit, e Drejta Organizimit dhe Tubimit......................................................................................................267 12.1 Test i pėrgjithshėm pėr tė pėrcaktuar njė dhunim tė tė drejtave tė shprehjes............................................................................................................267 12.2 E drejta e mendimit, e ndėrgjegjes dhe e besimit........................................................................268 12.3 E drejta e lirisė sė shprehjes dhe mendimit.....................................................................................270 12.4 E drejta e organizimit dhe tubimit...............................................................................................273 Kapitulli XIII E Drejta e pronės, tė Drejtat e Pakicave, Demokracia, e Drejta e Jetės Private dhe Familjare, tė Drejtat e Fėmijėve dhe tė Grave...............................................................................275 13.1 E drejta e pronės....................................................................................................................275 13.1.1 Mbrojtja e tė drejtės sė pronės nė tė Drejtėn Ndėrkombėtare....................................................279 13.1.2 Mbrojtja e pronės nga Kushtetuta e RSH...................................................................................280 13.2 Demokracia................................................................................................................................281 13.2.1 Marrėdhėnia ndėrmjet tė drejtės sė pronėsisė private dhe demokracisė......................................................................................................................283 13.3 Tė drejtat e pakicave...................................................................................................................288 13.4 E drejta pėr jetė private dhe familjare...................... ....................................................................292 13.4.1 Mbrojtja e jetės private.............................................................................................................292 13.4.2 E drejtat e respektimit tė vendbanimit...................... ..................................................................294 13.4.3 Mbrojtja dhe respektimi i korrespondencės...............................................................................295 13.4.4 Mbrojtja e jetės familjare..........................................................................................................295 13.4.5 E drejta pėr tė formuar familje...................................................................................................296 13.4.6 Barazia ndėrmjet bashkėshortėve..............................................................................................297 13.5 Mbrojtje e veēantė pėr fėmijėt dhe gratė......................................................................................297 Kapitulli XIV Tė Drejtat e Grupeve, e Drejta e Vetėvendosjes, e Drejta pėr Zhvillim, e Drejta pėr Paqe, e Drejta pėr Ambient tė Pėrshtatshėm, e Drejta Ndėrkombėtare Humanitare, Pėrgjegjėsia Penale Ndėrkombėtare e Individėve...........................................................................301 14.1 E Drejta e Vetėvendosjes............................................................................................................301 14.2 E Drejta pėr Zhvillim....................................................................................................................314 .3 E Drejta pėr Paqe............................................................................................................................315 14.4 E Drejta pėr njė Mjedis tė Pėrshtatshėm.......................................................................................316 14.5 Zbatimi i tė Drejtės Ndėrkombėtare Humanitare dhe Pėrgjegjėsia Penale individuale Ndėrkombėtare..................................................................................................................................318 14.5.1 DNH dhe e Drejta e tė Drejtave tė Njeriut....................................................................................320 14.5.2 Zbatimi i DNH.............................................................................................................................324 14.5.3 Pėrgjegjėsia Penale Individuale Ndėrkombėtare...........................................................................330 Kapitulli XV Strategjitė pėr mbrojtjen e tė Drejtave tė Njeriu.................................................................................333
Kapitulli XVI Sistemi i mbrojtjes sė tė Drejtave tė Njeriut nė Shqipėri....................................................................337 16.1 Legjislacioni Shqiptar dhe tė Drejtat e Njeriut................................................................................337 16.1.1 Kushtetuta e RSH........................................................................................................................341 16.1.2 Kufizimi i tė drejtave tė sanksionuara nė Kushtetutė......................................................................346 16.2 Marrėveshjet Ndėrkombėtare.........................................................................................................346 16.3 Raporti midis Legjislacionit tė Brendshėm dhe atij Ndėrkombėtar....................................................348 16.4 Avokati i Popullit........................................................... ................................................................351 16.5 Organe tė tjera........................................................... .................................................................354 16.5.1 Kuvendi i Shqipėrisė....................................................................................................................354 16.5.2 Kėshilli i Ministrave dhe Qeverisja Vendore.................................................................................354 16.5.3 Gjykata Kushtetuese....................................................................................................................355 16.5.4 Gjykatat e Shkallės sė Parė, Gjykatat e Apelit dhe Gjykata e Lartė dhe gjykatat e tjera tė veēanta tė krijuara me ligj................................................................356 Bibliografia............................................................................................................................................359 Shtojcė.............................................................................................................................................373 1. Deklarata Universale e tė Drejtave tė Njeriut.....................................................................................375 2. Pakti Ndėrkombėtar pėr tė Drejtat Civile e Politike............................................................................381 3. Pakti Ndėrkombėtar pėr tė Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore................................................397 4. Konventa Evropiane pėr tė Drejtat dhe Liritė Themelore tė Njeriut sė bashku me protokollet shtesė Nr. 1, 4, 6, 7, 12, 13, 14..................................................................405 5. Konventa pėr Eliminimin e tė Gjitha Formave tė Diskriminimit ndaj Grave.........................................................................................................................................431 6. Skemė e thjeshtuar e nėnshkrimit dhe ratifikimit tė Konventės dhe protokolleve shtesė nga shtetet anėtare tė Kėshillit tė Evropės.................................................................................435 |
www.daci-lawfirm.com is powered by Web Builder © 2003-2009