|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dear subscribers,
The second edition of the book “Human Rights Law”, original title “Të
Drejtat e Njeriut”, September 2008, is now available in Albanian Language.
Title:
“Të
Drejtat e Njeriut”
Author: Jordan
DACI
Price: 15
Euro or (1500 Albanian Lekë)
No. of
pages: 438
Format:
16 X 23 cm
Publishing house: “Erik”
All Copyrights reserved to the author
 This new updated
and improved edition of the book “Human Rights Law” (Te Drejtat e Njeriut)
maintains the same methodology and structure of the first edition. Two years
later after the first edition, this university textbook is used as a basic
textbook for the course of “Human Rights Law” at the University of Tirana in
Tirana, Kristal University in Tirana, University of Tetovo in Tetovo, Dardania
University in Prishtina, Universum University in Prishtina, University of
Prizren in Prizren and other private and public universities in Albania,
Macedonia and Kosovo. The textbook remains still the only university textbook
in Albanian Language which completely elaborates all the relevant issues of
Human Rights Law with a contemporary content and methodology. This second
edition contains also a table of abbreviations and a mini dictionary of Latin
expressions and terms used in the textbook. The textbook is designed to be used by students of Law Faculties,
Political Sciences, Magistrates Schools, law practitioners and other interested
persons.
Bellow you may find the book review written by Prof. Dr. Xhezahir ZAGANJORI,
member of the Constitutional Court of the Republic of Albania and professor of
International Public Law, and the table of content in Albanian language.
The book is available in all main bookstores in Albania (Libri Universitar
etj). Anyone may order hard copies of the book by contacting the author at: jordan.daci@gmail.com. You may see the book cover
at http://www.daci-lawfirm.com/gpage.html .
CIP Katalogimi në botim BK Tiranë
Daci, Jordan
Të Drejtat e Njeriut/ Jordan DACI; red. Ibrahim DACI, Rec. Prof.Dr.
Xhezahir ZAGANJORI
- Bot i 2-të II - Tiranë: Erik, 2008.
438 f.;23 X 16 cm.
Bibliogr.
ISBN 978-99943-47-93-3
341.123 (075.8)
341.231.14 (075.8)
342.7(496.5)
(075.8)
Book Review in Albanian (recensioni)
By/Nga Prof. Dr. Xhezahir
ZAGANJORI
Botimi i dytë i
librit “Të Drejtat e Njeriut” i autorit z. Jordan DACI ju mundëson studentëve
të drejtësisë, të shkencave politike, praktikantëve të së Drejtës, punonjësve
të administratës dhe personave të tjerë të interesuar, një punim të arrirë me
vlera shkencore dhe të vetëm në llojin e tij, i disponueshëm në gjuhën shqipe
përsa i përket të Drejtës së të Drejtave të Njeriut.
Botimi i dytë i këtij
libri, pason një punë kërkimore disa vjeçare të autorit dhe pasqyron të gjithë
ndryshimet institucionale dhe ligjore që kanë ndodhur deri më tani në të gjithë
sistemet ndërkombëtare për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut si dhe zhvillimet
më të fundit të mendimit shkencor, filozofik, politik dhe juridik në lidhje me
këto të drejta dhe çështjeve të tjera të ndërlidhura me to.
Ajo çfarë bie në sy
menjëherë kur fillon të lexosh librin, është një gjuhë e pasur, e thjeshtë dhe
e qartë, një metodologji shumë e arrirë shkencore dhe referenca të shumta në
botimet e autorëve më të njohur ndërkombëtarë dhe kombëtarë, si dhe në
praktikën e organeve ndërkombëtare dhe kombëtare, sidomos në praktikën e
Gjykatës Evropiane për të Drejtat dhe Liritë Themelore, Komitetit të të
Drejtave të Njeriut, Gjykatës Evropiane të Drejtësisë, Gjykatës Ndërkombëtare
të Drejtësisë, Komitetit për të Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore,
Gjykatës Ndër-Amerikane për të Drejtat e Njeriut, Komisionit Afrikan për të
Drejtat e Njeriut dhe Popujve dhe disa gjykatave kushtetuese dhe gjykatave të
larta nga vende të ndryshme të botës. Po ashtu, bie në sy konceptimi i librit
në dy pjesë kryesore dhe ndarja në 16 kapituj nëpërmjet grupimit në grupe të të
Drejtave dhe Lirive Themelore, duke ndjekur një logjikë të drejtë shkencore,
gjë e cila lehtëson tej mase procesin e mësimdhënies dhe nxënies si dhe bën të
mundur edhe një mësim autodidakt. Në pjesën e parë, trajtohet, filozofia dhe
antropologjia e të Drejtave të Njeriut, koncepti i të Drejtave të Njeriut,
burimet e së të Drejtës së Drejtave të Njeriut dhe raporti me të Drejtën
Ndërkombëtare Publike, si dhe roli i shtetit dhe aktorëve jo shtetërorë në
raport më të Drejtat e Njeriut. Kjo pjesë trajton në vazhdim, Sistemin
Universal të mbrojtjes së të Drejtave të Njeriut në kuadër të OKB-së, Sistemin
Rajonal Evropian, Sistemin Amerikan në kuadër të Organizatës së Shteteve
Amerikane, Sistemin Afrikan në kuadër të Organizatës së Bashkimit Afrikan dhe
më pas të Unionit Afrikan, si dhe Sistemin e Lindjes së Mesme dhe Sistemin
Aziatik. Duke trajtuar në mënyrë të detajuar procedurat, juridiksionin,
subjektet e legjitimuara për të bërë kërkesa ankimore, formën dhe përmbajtjen e
kërkesave si dhe qëndrimin e organeve kryesore në kuadër të këtyre sistemeve
për çështjet më kryesore praktike dhe teorike. Kjo pjesë përmbyllet me një
kapitull të posaçëm që i kushton një vëmendje të veçantë çështjes së kufizimit
të të Drejtave të Njeriut. Në pjesën e dytë trajtohen, të drejtat më kryesore
të grupuara sipas karakteristikave të përbashkëta të tyre, strategjitë kryesore
për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut si dhe Sistemi Shqiptar i Mbrojtjes së
të Drejtave të Njeriut. Krahas dy pjesëve kryesore libri ka edhe një shtojcë e
cila përmban tekstet e dokumenteve ligjore më themelore në fushën e të Drejtave
të Njeriut dhe një skemë të thjeshtuar që pasqyron nënshkrimin dhe ratifikimin
e Konventës dhe protokolleve shtesë nga shtetet anëtare të Këshillit të Evropës
etj.
Në këtë libër,
trajtohen për herë të parë në mënyrë të detajuar dhe bashkëkohore për
jurisprudencën shqiptare të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore.
Gjithashtu, përveç sistemit rajonal evropian, në libër trajtohen edhe sistemet
e tjera rajonale për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut, si: Sistemi Afrikan,
Sistemi Amerikan, Sistemi i Lindjes së Mesme dhe Sistemi Aziatik. Studimi i këtyre sistemeve, krahas Sistemit
Rajonal Evropian dhe Sistemit Universal, paraqet rëndësi pasi, nëpërmjet një
studimi krahasues, mund të vihen në pah dallimet që ekzistojnë midis tyre, të
metat që ato kanë dhe zgjidhjet e gjetura në secilin prej tyre. Nga ana tjetër,
sistemi universal për mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut në kuadër të OKB-së
është trajtuar me detaje, duke pasqyruar edhe ndryshimet më të fundit të
ndodhura në mekanizmin e tij kontrollues, si dhe duke trajtuar në detaje
funksionet e Këshillit për të Drejtat e Njeriut, procedurat para tij,
ndryshimet në procedurën e ankimit në kuadër të rezolutës 1503 dhe shumë
ndryshime të tjera. Ndërsa përsa i përket Sistemit Evropian Rajonal në kuadër
të Këshillit të Evropës, autori ka bërë të mundur analizimin dhe shqyrtimin e
praktikës më të fundit të GJEDNJ. Një rëndësi e veçantë, duke qenë se libri i
dedikohet lexuesit shqiptar, i është kushtuar analizimit të rasteve të
shqyrtuara nga GJEDNJ kundër RSH dhe mospërputhjeve e problemeve që ekzistojnë
midis legjislacionit dhe praktikës shqiptare me atë të GJEDNJ.
Ilustrimi i çështjeve
teorike, me raste të shumta nga praktika e organeve kryesore ndërkombëtarë dhe
kombëtare, gjyqësore, quasi gjyqësore
dhe jo gjyqësore, bëjnë të mundur që lexuesi të kuptojë thellësisht problemet e
trajtuara, të bëjë analiza dhe të nxjerrë përfundime rreth tyre. Në këtë mënyrë,
nëpërmjet një analize të thellë të problemeve në të gjithë aspektet e tyre, tek
lexuesi nxitet lindja e një mendimi kritik dhe nxjerrja e përfundimeve në
funksion të gjetjeve të zgjidhjeve sa më të përshtatshme ligjore për problemet
që mund të hasen.
Të gjithë këto
karakteristika, së bashku me të gjithë aspektet e tjera të metodologjisë,
përdorimi i një literature shumë të pasur nga autorët dhe universitetet më të
njohura të botës, si dhe respektimi me përpikëri i etikës së kërkimit shkencor
nga ana e autorit, përbëjnë një risi për botimet shkencore të këtij lloji në
Shqipëri.
I uroj suksese të
mëtejshme autorit në punën e tij kërkimore shkencore dhe uroj që vazhdojë të
botojë libra të tjerë po aq të suksesshëm sa edhe ky libër.
Prof.
Dr. Xhezahir ZAGANJORI
Table of content in Albanian Language
Tabela e përmbajtjes
- Recensioni nga
Prof. Dr. Xhezahir Zaganjori,
profesor i të Drejtës Ndërkombëtare Publike në Universitetin e Tiranës, anëtarë
i Gjykatës Kushtetuese të Republikës së Shqipërisë.................................................................................................................................................5
-
Parathënia...................................................................................................................................9
- Tabela e
shkurtimeve..................................................................................................................11
- Fjalorth i termave
dhe shprehjeve latine të përdorura në tekst....................................................13
Pjesa
e parë
Hyrje në të Drejtat e Njeriut
..............................................................................................................27
I Çfarë studion lënda e të Drejtave të
Njeriut ..............................................
....................................27
II E Drejta e të Drejtave të Njeriut dhe e
Drejta Ndërkombëtare e të Drejtave
të Njeriut
.......................................................................................................................................29
III Studimi i të Drejtave të
Njeriut.......................................................................................................32
Kapitulli I
Koncepti i të
Drejtave të Njeriut ......................................................................................................35
1.1 Shteti dhe të Drejtat e
Njeriut........................................................................................................37
1.2 Individi....................................................................................................
.......................................40
1.3 Vlerat dhe universaliteti i të Drejtave të
Njeriut.............................................................................41
Kapitulli II
Burimet e të Drejtave të
Njeriut.........................................................................................................43
2.1 Traktatet..........................................................................................................................................44
2.2 E Drejta Ndërkombëtare
Zakonore.................................................................................................44
2.3 Burimet dytësore të së
Drejtës Ndërkombëtare të Drejtave të Njeriut...........................................46
2.4 Parimet e përgjithshme
të së drejtës të njohura nga kombet e
civilizuar........................................47
2.5 E Drejta e të Drejtave të Njeriut si pjesë e
të
Drejtës Ndërkombëtare
Publike......................................................................................................47
2.6 Statusi i shtetit dhe individit në të Drejtën
Ndërkombëtare............................................................48
2.7 Karta Ndërkombëtare e të Drejtave të
Njeriut................................................................................49
2.8 E Drejta Ndërkombëtare e të Drejtave të
Njeriut............................................................................51
Kapitulli
III
Përgjegjësia e Shtetit për të
Mbrojtur të Drejtat e Njeriut ......................
......................................55
3.1 Përgjegjësia që
buron nga e Drejta Ndërkombëtare
e të Drejtave të
Njeriut.....................................................................................................................56
3.2 Përgjegjësia që buron nga kushtetutat
kombëtare...........................................................................57
3.3 Përgjegjësia që buron nga aktet e tjera
kombëtare..........................................................................58
3.4 Raporti midis Të Drejtës Ndërkombëtare dhe
Drejtës Kombëtare
ose të Drejtës së Brendshme
Shtetërore..........................................................................................58
3.4.1 Teoria
Moniste.........................................................................................................................61
3.4.2 Teoria Moniste e
Ndërsjellët....................................................................................................66
3.4.3 Teoria
dualiste..........................................................................................................................66
3.4.4 Teoria e harmonizimit..............................................................................................................68
3.5 Trajtimi modern i raportit midis normave të së
Drejtës Ndërkombëtare dhe të Drejtës së Brendshme.....................................................................70
3.6 Zbatimi i normave të së Drejtës Ndërkombëtare
në
sistemin
e të Drejtës së Brendshme.................................................................................................71
3.7 Mënyrat e zbatimit të së Drejtës Ndërkombëtare
në
sistemin e së Drejtës
Shtetërore.................................................................................................75
3.8 Mjetet me anë të të cilave një shtet mund të
shprehë
pëlqimin e tij për të qenë i lidhur nga një
traktat............................................................................76
3.8.1 Pëlqimi për të qenë i lidhur nga një traktat
i shprehur
me anë të
nënshkrimit...................................................................................................................77
3.8.2 Pëlqimi për të qenë i lidhur nga një traktat
i shprehur nga
një shkëmbim i instrumenteve që ligjërojnë
një traktat..............................................................79
3.8.3 Pëlqimi për të qenë i lidhur nga një traktat
i shprehur me
anë të ratifikimit, pranimit ose
miratimit...................................................................................79
3.8.4 Pëlqimi për të qenë i lidhur nga një traktat
i shprehur
me anë të
aderimit.......................................................................................................................79
3.8.5 Shkëmbimi ose depozitimi i instrumenteve të
ratifikimit,
pranimit, miratimit ose aderimit....................................................................................................80
3.8.6. Mjetet e tjera të
shprehjes së vullnetit për t’u lidhur me një
traktat............................................80
3.9 Renditja e normave të së Drejtës
Ndërkombëtare në hierarkinë e akteve normative në kuadër të së Drejtës së
Brendshme të
shteteve................................................................82
3.10 Statusi i normave të së drejtës ndërkombëtare
që bien ndesh
me normat e të Drejtës së
Brendshme...........................................................................................86
Kapitulli
IV
Të Drejtat e Njeriut dhe
aktorët jo shtetërorë..................................................................................89
4.1 OJQ-të dhe të Drejtat
e
Njeriut......................................................................................................89
4.2 Të Drejtat e Njeriut dhe mundësimi i ndihmës humanitare nga OJQ-të......................................91
4.3. Deklarata e Mbrojtësve të të Drejtave të
Njeriut...........................................................................92
4.4. OJQ-të dhe mbledhja e të dhënave mbi të
drejtat e Njeriut .........................................................93
4.5 OJQ-të
në sistemin e
OKB-së........................................................................................................95
4.6 Të
Drejtat e Njeriut dhe zbatimi
horizontal...................................................................................97
Kapitulli
V
Zhvillimi e përsosja
e të Drejtave të Njeriut dhe
OKB-ja................................................................99
5.1 Mbrojtja e të Drejtave të Njeriut në kuadër
të OKB-së............................. ..................................99
5.2 Organet e të Drejtave të Njeriut sipas
Kartës së OKB-së..........................................................102
5.3 Këshilli i të Drejtave të
Njeriut...................................................................................................107
5.4 Procedura e rishikuar e ankimit në
Këshillin e të Drejtave të Njeriut
ose Procedura
1503......................................................................................................................108
5.5 Procedura 1235...........................................................................................................................111
5.6 Komiteti Këshillues i Këshillit të Drejtave
të Njeriut.................................................................112
5.7 Organet e të Drejtave të Njeriut sipas
traktateve........................................................................113
5.8 Sistemi i ankimit dhe
procedurat................................................................................................114
5.9 Detyrimi i organeve të OKB-së për të
respektuar të Drejtat e Njeriut.......................................117
Kapitulli
VI
Sistemi Evropian për
mbrojtjen e të Drejtave të Njeriut...............................................................121
6.1 Zhvillimi i mekanizmave
rajonale..............................................................................................121
6.2 Sistemi rajonal Evropian.............................................................................................................123
6.2.1 Konventa Evropiane për
të Drejtat dhe Liritë Themelore
të
Njeriut (KEDNJ)...................................................................................................................124
6.2.2 Gjykata Evropiane e të
Drejtave të Njeriut
(GJEDNJ)...............................................................126
- E drejta e
ankimit................................... .............................................................................130
- Kushtet që duhen plotësuar për pranimin e
kërkesës..........................................................133
- Procedurat pranë
Gjykatës...................................................................................................139
6.2.3
Ndryshimet që do të sjell Protokolli Nr.14 i
KEDNJ................................................................145
6.2.4 Skema e shqyrtimit të çështjes në
GJEDNJ...............................................................................148
6.3 Komisionari Evropian për të Drejtat e
Njeriut..........................................................................149
6.4 Bashkimi Evropian (BE)..........................................................................................................152
6.4.1 Karta e Lirive dhe të Drejtave
Themelore............................................................................156
6.5 OSBE........................................................................................................................................160
6.5.1 ODIHR
ose Zyra për Institucione Demokratike dhe
të Drejtat e
Njeriut................................................................................................................162
6.5.2 Përfaqësuesi
i
medias..............................................................................................................163
6.5.3 Komisionari i Lartë për Pakicat
Kombëtare...........................................................................163
6.6 Instrumente të tjerë të rëndësishëm në kuadër të
Sistemit Rajonal Evropian......................................................................................................164
6.6.1 Karta
Sociale
Evropiane.........................................................................................................164
6.7 Matriksi i sistemit
Evropian.......................................................................................................166
Kapitulli
VII
Sisteme të tjera rajonale për
mbrojtjen e të Drejtave të
Njeriut...................................................169
7.1 Sistemi Amerikan............................................................................
...................................169
7.1.1 Traktatet e të Drejtave të Njeriut në
Amerikë.....................................
..................................169
7.1.2 Komisioni
Ndër-Amerikan...............................................................
.....................................172
- Procedura para
komisionit..................................................................................................
173
7.1.3 Gjykata
Ndër-Amerikane.......................................................................................................
175
- Juridiksioni dhe funksionimi i
Gjykatës.............................................
...............................176
- Katalogu i të Drejtave dhe Lirive në Sistemin Amerikan..................
...............................177
7.2
Sistemi Afrikan......................................
.........................................
....................................179
7.2.1 Karta Afrikane për të Drejtat e Njeriut
dhe të Popujve...........................................................179
7.2.2 Komisioni Afrikan për të Drejtat e Njeriut
dhe të Popujve....................................................181
- Procedimi i Komisionit..................................................................
....................................182
7.2.3 Instrumente të
tjera.........................................................................
........................................185
7.2.4 Gjykata Afrikane për të Drejtat e Njeriut
dhe Popujve......................... .................................187
- Bashkimi (Unioni)
Afrikan................................................................
.................................187
- Instrumente të tjera Afrikane...........................................................
...................................187
7.3 Sistemi i Lindjes së Mesme
dhe Sistemi Aziatikë..................................................188
Kapitulli
VIII
Kufizimi i të
Drejtave të Njeriut.......................................................................................................193
8.1 Kufizimi i të Drejtave të Njeriut nga
shteti...................................................................................193
pjesa
e dytë
Kapitulli IX
Të Drejtat Ekonomike,
Sociale dhe
Kulturore................................................................................203
9.1 Diskutim i
përgjithshëm...............................................................................................................203
9.2 Të drejtat ekonomike, sociale dhe kulturore
(ESCR) si të drejta
të Njeriut dhe lidhja e tyre me të drejtat civile e politike
(CPR)................................................205
9.3 Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Ekonomike,
Sociale dhe Kulturore.......................................209
9.4 E drejta për një standard minimal jetese,
duke përfshirë
të drejtën për ushqim, veshje, strehim
dhe ujë..............................................................................210
9.5 E drejta për
shëndet......................................................................................................................213
9.6 E drejta për
arsim..........................................................................................................................215
9.7 E drejta për siguri
sociale............................................................................................................
217
9.8 E drejta për punë dhe kushte të nevojshme..................................................................................218
9.9 E
drejta për të krijuar sindikata dhe e drejta e
grevës.................................................................219
9.10 E drejta për jetë kulturore...........................................................................................................220
9.11 Gjykueshmëria e
të drejtave ekonomike, sociale
kulturore.........................................................221
Kapitulli
X
Ndalimi i Torturës, e
Drejta e Jetës, Ndalimi i Skllavërisë
dhe i Punës së
Detyruar.....................................................................................................................231
10.1 Ndalimi i torturës dhe çfarëdo lloj trajtimi çnjerëzor dhe
degradues...........................................231
10.2 E drejta për të
jetuar....................................................................................................................233
10.2.1 Dënimi me vdekje...................................................................................................................235
10.2.2 Armët
bërthamore...................................................................................................................236
10.3 Ndalimi i skllavërisë dhe i punës së
detyruar.........................................................................237
Kapitulli
XI
Ndalimi i Diskriminimit,
Diskriminimi Pozitiv, e Drejta për Siguri, e Drejta për Proces të
Drejtë...................................................................................................................................................239
11.1 Ndalimi i
diskriminimit...............................................................................................................239
11.2 E drejta për siguri e
personit.......................................................................................................242
a. Heqja e lirisë si
pasojë e një vendimi të një gjykate
kompetente........................................178
b. Heqja e lirisë për shkak të mos zbatimit të një urdhri të
dhënë nga
Gjykata..............................................................................................................243
c. Arresti dhe paraburgimi me qëllim dërgimin përpara
autoritetit gjyqësor
kompetent............................................................................................243
d. Heqja e rregullt e
lirisë së një të
mituri...............................................................................244
e. Heqja e rregullt e lirisë së një personi të dyshuar se mund të
përhapë një sëmundje
ngjitëse, heqja e lirisë së një të çmenduri,
të një të alkoolizuari,
të një toksikomani ose të një
vagabondi.........................................245
f. Heqja e lirisë në rastin e dëbimit dhe të
ekstradimit..........................................................246
2. E drejta për informim për arsyet e arrestimit dhe të
akuzës që rëndon
ndaj tij.....................................................................................................247
3. E drejta për t’u
dëgjuar nga një
gjyqtar..............................................................................248
4. E drejta për të kërkuar kontrollin gjyqësor të
ligjshmërisë së heqjes së
lirisë (Habeas
Corpus)................................................................249
5. E drejta për
kompensim për shkak të heqjes së paligjshme të
lirisë...................................251
11.3 E drejta për proces të
drejtë.......................................................................................................252
11.3.1 Procedimi
penal................................................................................
......................................254
a. E drejta për t’iu
drejtuar një gjykate të pavarur dhe të
paanshme.......................................255
b. E drejta për një proces gjykimi brenda një afati të
arsyeshëm dhe proces të
hapur...........................................................................................257
c. Gjykimi në mungesë “in absentia”
....................................................................................258
d. Parimi i barazisë së mjeteve ose “armëve”
.......................................................................259
e. Arsyetimi i vendimeve dhe e drejta për të mos dëshmuar
kundra
vetës.......................................................................................................................259
f. Prezumimi i pafajësisë (in dubio pro
reo)..........................................................................260
g. E drejta për t’u vënë në
dijeni brenda një afati sa më të shkurtër
në një gjuhë që i
akuzuari kupton dhe në mënyrë të
hollësishme......................................261
gj. E drejta për kohë
dhe lehtësi të mjaftueshme për
përgatitjen e
mbrojtjes........................................................................................................261
h. E drejta për t’u
mbrojtur vetë ose nëpërmjet një përfaqësuesi............................................262
i. E drejta për t’u ndihmuar falas me një
përkthyes...............................................................263
- Ndalimi i dënimit të pa parashikuar në
ligj.........................................................................264
- Ndalimi i gjykimit dhe i dënimit dy herë për
të njëjtën
vepër penale (Ne bis in idem) .......
.................................................................................265
11. 4 Diskriminimi pozitiv...................................................................................................................266
Kapitulli
XII
E Drejta e Shprehjes,
e Drejta e Mendimit, e Drejta e Ndërgjegjes dhe e Besimit, e Drejta Organizimit
dhe Tubimit..................................................................................................................267
12.1 Test i përgjithshëm për të përcaktuar një dhunim
të të drejtave të
shprehjes............................................................................................................267
12.2 E drejta e mendimit, e ndërgjegjes dhe e
besimit........................................................................268
12.3 E drejta e lirisë së
shprehjes dhe mendimit..................................................................................270
12.4 E drejta e organizimit dhe
tubimit...............................................................................................273
Kapitulli
XIII
E Drejta e pronës, të
Drejtat e Pakicave, Demokracia, e Drejta e Jetës Private dhe
Familjare, të Drejtat e Fëmijëve dhe të
Grave...............................................................................275
13.1 E drejta e
pronës.........................................................................................................................275
13.1.1 Mbrojtja e të drejtës së pronës në të Drejtën
Ndërkombëtare.................................................279
13.1.2 Mbrojtja e pronës nga Kushtetuta e
RSH.................................................................................280
13.2 Demokracia................................................................................................................................281
13.2.1 Marrëdhënia ndërmjet të drejtës së pronësisë
private
dhe demokracisë......................................................................................................................283
13.3 Të drejtat e
pakicave..................................................................................................................288
13.4 E drejta për jetë private dhe
familjare......................
.................................................................292
13.4.1 Mbrojtja e jetës
private...........................................................................................................292
13.4.2 E drejtat e respektimit të
vendbanimit......................
.............................................................294
13.4.3 Mbrojtja dhe respektimi i korrespondencës............................................................................295
13.4.4 Mbrojtja e jetës
familjare........................................................................................................295
13.4.5 E drejta për të formuar
familje................................................................................................296
13.4.6 Barazia ndërmjet
bashkëshortëve............................................................................................297
13.5 Mbrojtje e veçantë për fëmijët dhe
gratë...................................................................................297
Kapitulli XIV
Të Drejtat e Grupeve,
e Drejta e Vetëvendosjes, e Drejta për Zhvillim, e Drejta për Paqe, e Drejta
për Ambient të Përshtatshëm, e Drejta Ndërkombëtare Humanitare,
Përgjegjësia Penale
Ndërkombëtare e
Individëve...........................................................................301
14.1 E Drejta e
Vetëvendosjes............................................................................................................301
14.2 E Drejta për
Zhvillim..................................................................................................................314
14.3 E Drejta për Paqe.........................................................................................................................315
14.4 E Drejta për një Mjedis të
Përshtatshëm.....................................................................................316
14.5 Zbatimi i të Drejtës Ndërkombëtare Humanitare
dhe Përgjegjësia Penale individuale Ndërkombëtare.....................................................................................................................................318
14.5.1 DNH dhe e Drejta e të Drejtave të
Njeriut...............................................................................320
14.5.2 Zbatimi i
DNH........................................................................................................................324
14.5.3 Përgjegjësia Penale Individuale
Ndërkombëtare....................................................................330
Kapitulli
XV
Strategjitë për mbrojtjen e
të Drejtave të Njeriu...........................................................................333
Kapitulli
XVI
Sistemi i mbrojtjes
së të Drejtave të Njeriut në
Shqipëri...............................................................337
16.1 Legjislacioni Shqiptar dhe të Drejtat e
Njeriut............................................................................337
16.1.1 Kushtetuta e
RSH....................................................................................................................341
16.1.2 Kufizimi i të drejtave të sanksionuara në
Kushtetutë.............................................................346
16.2 Marrëveshjet
Ndërkombëtare......................................................................................................346
16.3 Raporti midis Legjislacionit të Brendshëm dhe
atij Ndërkombëtar............................................348
16.4 Avokati i
Popullit...........................................................
............................................................351
16.5 Organe të
tjera...........................................................
...............................................................354
16.5.1 Kuvendi i
Shqipërisë.................................................................................................................354
16.5.2 Këshilli i Ministrave
dhe Qeverisja
Vendore............................................................................354
16.5.3 Gjykata
Kushtetuese.................................................................................................................355
16.5.4 Gjykatat e Shkallës së
Parë, Gjykatat e Apelit dhe Gjykata
e Lartë dhe gjykatat e tjera të
veçanta të krijuara me
ligj.........................................................356
Bibliografia.........................................................................................................................................359
Shtojcë...........................................................................................................................................373
1. Deklarata Universale e të
Drejtave të
Njeriut...............................................................................375
2. Pakti Ndërkombëtar për të Drejtat Civile e
Politike.....................................................................381
3. Pakti Ndërkombëtar për të
Drejtat Ekonomike, Sociale dhe
Kulturore.......................................397
4. Konventa Evropiane për të
Drejtat dhe Liritë Themelore të Njeriut
së
bashku me protokollet shtesë Nr. 1, 4, 6, 7, 12, 13, 14.............................................................405
5. Konventa për Eliminimin e të Gjitha Formave të Diskriminimit
ndaj
Grave....................................................................................................................................431
6. Skemë e thjeshtuar e nënshkrimit dhe
ratifikimit të Konventës dhe protokolleve
shtesë nga shtetet anëtare të Këshillit
të
Evropës.........................................................................435
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
